Produced by A. Langley, with additional proofreading by Greet Bauwens.
DE VAL VAN ANTWERPEN(10 Oktober 1914)door Jozef Muls
Inhoudstabel
Bldz.
I. De Laatste Dagen van den Vrede
II. De Oorlogsverklaring
III. Bij de Burgerwacht
IV. In de Celgevangenis
V. Wat Wij van den Oorlog Vernamen
VI. In en Om de Forten van Antwerpen
VII. De Zeppelin
VIII. De Verspieder
IX. In de Ambulances
X. De Zelfmoord
XI. Antwerpen Hoofdstad
XII. Het Uitzicht der Straten
XIII. De Stijgende Neerslachtigheid
XIV. De Beschieting der Forten
XV. Inferno
XVI. Rond de Stad
XVII. Op Sint-Michielstoren
XVIII. Een Nare Dag
XIX. De Kardinaal te Antwerpen
XX. De Groote Vooravond
XXI De Aankondiging van het Bombardement
XXII. De Laatste Uren
XXIII. De Vlucht der Honderd-Duizend
XXIV. Op den Weg der Ballingschap
DE VAL VAN ANTWERPENdoor Jozef Muls
I-De Laatste Dagen Van Den Vrede
Tegen het einde van Juli 1914 ging eenieder gedrukt onder dehevige spanning die over heel Europa was gekomen. Men voeldehet naderen van de verschrikkelijke orkaan die ging losbarsten. Hetwas ontstellend grootsch en tragisch die algemeen-europeescheontroering. De menschen wilden niet den oorlog maar gingen voortnaar het onvermijdelijke met den stijgenden angst in hun hart. Wijwisten op ons machten wegen, zwaarder dan de blokken waaronderde helden van Aischulos gebogen gingen. Die duister-werkendemachten zouden, fataal, den oorlog ontketenen waarin alle volkendooreen gingen woelen als in een maalstroom.
's Vrijdags, in den nacht van 31 Juli, hadden de klokken van alletorens in Belgie storm geluid, als in de tijden der oude Gemeenten.De groote klok, Carolus, bromde een uur lang, hoog in den hemel,boven het donkere Antwerpen en alle klokken van alle kerken, veren bij in de stad, beantwoordden de zware en sombere stem die nuden nood verkondde. Tusschen twee fakkeldragers, in den roodengloed hunner brandende toortsen, had een politie-officier, op de puivoor het stadhuis, het bevel tot de algemeene mobilisatie afgelezen.De nachtelijke straten zagen zwart van 't krielende volk dat rondliepin groote opgewondenheid. De politie-agenten gingen van deur totdeur en riepen overal: "Met of zonder brief eenieder moet zijn depotvervoegen"—Want er was haast bij en alle soldaten konnen nietregelmatig aan huis verwittigd worden.
Maar die algemeene mobilisatie was toch maar om de grenzen tebewaken, om, als in 't jaar 70, de overloopende vijandelijkesoldaten te ontwapenen en onze onzijdigheid te doen eerbiedigenzoo dachten we toen nog… Het was wel hard in den vroegen morgen,van zaterdag, al die reeds bejaarde mannen in hunne vaak-niet-meer-passende militaire uniformen afscheid te zien nemen van vrouwen kinders, maar gevaar zouden zij toch niet lijden. Het was eendrukte aan alle stations. Ik zag moeders weerkeeren met betraandeoogen als van een laatst en hopeloos vaarwel…
De angst der menschen uitte zich te Antwerpen, lijk overal, door hetloopen naar de winkels om hun noodrust, door het bestormen derBanken voor hun geld. Honderden en honderden stonden tewachten voor de gesloten poort der Nationale Bank en de opeen-gepakte drom slingerde weldra, langs het voetpad, heel het gebouwrond. Aan de deuren der kruideniers wachtten de koopers hunnebeurt af en stonden in lange rijen tot op de straat. Het was te zienhoe vooral de rijken nu met zich zelf bekommerd waren; zij redenhuiswaarts in met eetwaren-volgestapelde koets